Δημιουργικές δραστηριότητες για ένα ευχάριστο Σαββατοκύριακο στο σπίτι

Ένα από τα μεγάλα προτερήματα που προσφέρει ένας παιδικός σταθμός σε ένα παιδί είναι όλες αυτές οι δημιουργικές και συναρπαστικές δραστηριότητες που σχεδιάζουν οι παιδαγωγοί μέσα στην εβδομάδα. Όσο δούλευα σε παιδικούς σταθμούς σε Ελλάδα και εξωτερικό, πολλοί γονείς με ρωτούσαν πώς βρίσκω όλες αυτές τις δράσεις, τι υλικά χρησιμοποιώ και πώς τις πραγματοποιώ. Σε αυτό το άρθρο, θα σας παρουσιάσω κάποιες πολύ διασκεδαστικές και απλές δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε το Σαββατοκύριακο, με καθημερινά υλικά, που έχουμε στο σπίτι μας. Όλες οι δράσεις έχουν συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους ώστε ναι μεν να παίζετε και να περνάτε καλά, αλλά και να μαθαίνουν τα παιδιά μέσα από το παιχνίδι. Κάποιες δράσεις είναι για μικρό γκρουπ ατόμων και κάποιες άλλες για περισσότερα άτομα. Παρόλα αυτά, όλες οι δραστηριότητες μπορούν να τροποποιηθούν αναλόγως.

Στόχοι που μπορούν να επιτευχθούν μέσα από το παιχνίδι:

• Δυσκολία στο να περιμένει τη σειρά του.

Το να περιμένει ένα παιδί τη σειρά του είναι πολλές φορές αρκετά δύσκολο. Τα μικρά παιδιά αισθάνονται ότι αν δώσουν το παιχνίδι τους, δεν θα το πάρουν πίσω. Σε δράσεις που στόχο έχουν να διευκολύνουν τα παιδιά να συνηθίσουν αυτή την ιδέα, μπορούμε για παράδειγμα να λέμε “Σειρά μου, σειρά σου”, χρησιμοποιώντας επίσης χειρονομίες και το αγαπημένο του παιχνίδι, για να μοιραστεί.

• Συναισθηματική φόρτιση.

Τα παιδιά, όπως και οι ενήλικοι, νιώθουν εκνευρισμό. Μπορεί να είναι νεαρά σε ηλικία, αλλά είναι «μικροί άνθρωποι». Λόγοι, που σε εμάς φαντάζουν απλοϊκοί, σε αυτά μπορεί να είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο να διαχειριστούν και μία αφορφή για ξέσπασμα. Μπορεί να μην έχουν να πληρώσουν νοίκι, αλλά το να μη μπορούν να εκφραστούν με την ομιλία είναι ιδιαιτέρως αγχωτικό (και ένας λόγος που σε αυτή την ηλικία δαγκώνουν φίλους, γονείς, παιχνίδια).

• Δυσκολία στο να διαχειριστούν μεταβάσεις (παιδικός σταθμός, εγκυμοσύνη, απώλεια κτλ.)

Πολλά παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολία στις μεταβάσεις και στις απότομες αλλαγές στη ζωή τους. Ένα καινούριο μωρό στην οικογένεια, μια μετακόμιση, ένας ξαφνικός θάνατος, αλλαγή στη ρουτίνα ή ακόμα και το να φύγουν από την αγκαλιά και την προστασία της μαμάς και να πάνε παιδικό σταθμό, μπορεί να είναι ιδιαιτέρως στρεσογόνος παράγοντας. Απλά αλλά αποτελεσματικά tips είναι να χρησιμοποιούν εικόνες (το να βλέπουν κάτι οπτικά τα βοηθά να θυμούνται), όπως επίσης και να χρησιμοποιούν χρονόμετρα, ώστε όταν χτυπήσει το κουδουνάκι, η δράση σταματά και ξεκινάει κάτι καινούργιο. Για να μειώσουμε επίσης την αντίσταση του παιδιού στην αλλαγή, μπορούμε να πούμε ότι εάν αυτό θελήσει αργότερα, μπορούμε να επιστρέψουμε στη δράση αυτή που επιθυμεί (λ.χ «Θα φάμε το μεσημεριανό μας όλοι μαζί τώρα, αλλά όταν τελειώσουμε, μπορούμε να συνεχίσουμε με το παιχνίδι).

• Αποφυγή της βλεμματικής επαφής.

Υπάρχουν φορές που νιώθουμε ότι δεν μας ακούν και δεν μας κοιτούν, όταν είναι επικεντρωμένα σε ένα παιχνίδι. Για ένα μωρό μπορεί να είναι πολύ απαιτητικό το να ακούν και να βλέπουν (πόσω μάλλον και να είναι απασχολημένα με ένα παιχνίδι!) την ίδια στιγμή. Πολλές πληροφορίες και αισθητηριακά ερεθίσματα, για να επεξεργαστούν ταυτόχρονα.

• Να ακολουθούν οδηγίες.

Όταν δίνουμε απλές εντολές και οδηγίες (λ.χ. «Μπορείς να μου δώσεις το μπουφάν μου, σε παρακαλώ;»), να είναι ανάλογες με το ηλικιακό τους γκρουπ. Μικρές και σύντομες για τα μικρά μας, πιο πολύπλοκες και σύνθετες για τα νήπια.

• Κοινωνικοποίηση.

Μερικά παιδιά το βρίσκουν πιο δύσκολο το να ενταχθούν σε μια μεγαλύτερη ομάδα. Προτιμούν να παίζουν δίπλα σε άλλα παιδιά ή να είναι πιο απόμερα. Όλοι μας έχουμε μια τάση να είμαστε πιο κλειστοί και να αποφεύγουμε καταστάσεις που μας κάνουν να νιώθουμε άβολα ή είναι καινούργιες. Υπάρχουν, λοιπόν, γι’ αυτόν τον λόγο παιχνίδια που παροτρύνουν και ενεργοποιούν την κοινωνικότητα και τη συναναστροφή με άλλα παιδιά.

• Kινητική ικανότητα.

Βοηθήστε τα να αναπτύξουν την αδρή κινητικότητά τους, κάτι που απαιτεί συντονισμό (ισορροπία, χοροπηδητό, σκαρφάλωμα κτλ.). Η λεπτή κινητικότητα είναι επίσης δύσκολη (το να ανοιγοκλείνουν φερμουάρ, κουμπιά, το να κρατάνε το μολύβι κτλ.). Την ίδια ενθάρρυνση που παρέχουμε στα παιδιά στο παιχνίδι, την ίδια να παρέχουμε και στην αυτοφροντίδα.

• Το να επικεντρώνεται σε μια δράση.

Τα παιδιά μπορεί να δείχνουν ότι δεν είναι ικανά να συγκεντρωθούν σε μια δράση, αλλά ταυτόχρονα δείχνουν να είναι ικανά να παρατηρούν τα πάντα γύρω τους. Αυτό το ονομάζουμε «επιλεκτική προσοχή». Αγνοούν δηλαδή κάτι που δεν θέλουν εκούσια. Μπορεί να μην ακούσουν το «ώρα για ύπνο», αλλά σίγουρα θα τρέξουν σαν μικροί μαραθωνοδρόμοι αν ακούσουν «ποιος θέλει να φάει σοκολάτα»! Εξαρτάται λοιπόν, από το πόσο τους ενδιαφέρει η ανάλογη δράση. Τέλος, αναλόγως την ηλικία μπορούν να συγκεντρωθούν τον ανάλογο χρόνο στο παιχνίδι τους.

• Επικοινωνιακές δεξιότητες.

Δώστε στα παιδιά τη δυνατότητα και τις κατάλληλες μεθόδους να εκφραστούν. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω της ομιλίας είτε σωματικά. Μπορούν να εκφράσουν τις ανάγκες τους μέσω της νοηματικής γλώσσας, λεκτικά, με κινήσεις στα χέρια τους (το να δείχνουν) ή κάποιο άλλο μέσο.

• Ανεξαρτησία.

Ενθαρρύνετε την ανεξαρτησία τους, με το να τους δίνετε τη δυνατότητα να κάνουν καθημερινά πράγματα, μόνα τους. Το να κόβουν το φαγητό τους χρησιμοποιώντας μαχαιροπήρουνα, να βάζουν μόνα τους τα παπούτσια τους και το μπουφάν τους ή ακόμα και να ντύνονται μόνα τους, αφού διαλέξουν τι θα φορέσουν τα ίδια. Βήμα βήμα κάθε φορά θα αυτοματοποιήσουν και θα μάθουν τη ρουτίνα. Υιοθετήστε τη μέθοδο δοκιμής και αποτυχίας για καινούριες δραστηριότητες.

• Αίσθηση του σώματός τους και συγχρονισμό.

Παιχνίδια που περιέχουν κούνημα και ταλάντωση τα βοηθάνε να ενεργοποιήσουν την αίσθηση του σώματός τους. Παιχνίδια εμποδίων που τους επιτρέπουν να σκαρφαλώνουν, να πηδάνε, να έρπουν, να κρατάνε χέρια, να σηκώνουν βαριά αντικείμενα κτλ. Στα μωρά ευεργετικό είναι και το μασάζ που τα βοηθά να καταλάβουν λίγο καλύτερα το σώμα τους.

• Ισορροπία.

Παιχνίδια που στριφογυρνάνε μπορούν να βοηθήσουν στην ισορροπία και στον συγχρονισμό του σώματός τους, όπως επίσης και να βρουν τα κέντρα τους. Ισορροπία σε δοκό, τραμπολίνο, κουτσό μπορούν να ενεργοποιήσουν όλο το σωματικό σύστημα.

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

«Σάντουιτς με παιδιά»

Στόχοι:

1. Επίγνωση των γύρω ανθρώπων

2. Παιχνίδι προσποίησης

3. Ακολουθούν οδηγίες

4. Φαντασία

Διάταξη:

Τα παιδιά μπαίνουν σε έναν κύκλο. Τους λέμε ότι θα φτιάξουμε ένα σάντουιτς. Δύο παιδιά θα είναι τα ψωμάκια, κάποια παιδιά θα είναι τα υλικά και τα υπόλοιπα αυτά που θα το φάνε.

Οδηγίες:

Διαλέγουμε δυο παιδιά από τον κύκλο να κάνουν τα ψωμάκια. Έπειτα, ρωτάμε τι άλλο θα βάλουμε μέσα στο σάντουιτς?. Αφήνουμε τα παιδιά να διαλέξουν τι θα είναι και τους λέμε έπειτα να μπουν ανάμεσα στα ψωμάκια. Σε κάθε γύρο, μπαίνουν και άλλα υλικά. Όταν λοιπόν το σάντουιτς ολοκληρωθεί, τα παιδιά, απαλά, στριμώχνονται κοντά κοντά και λέμε «ώρα να φάμε». Τα παιδιά που είναι απέξω προσποιούνται ότι τρώνε το σάντουιτς, κάνοντας ήχους.

«Bόλτα με τη κουβέρτα»

Στόχοι:

1. Επίγνωση της παρουσίας γύρω ανθρώπων

2. Ισορροπία

3. Ενδυνάμωση

4. Επίγνωση αιτία και αποτέλεσμα

Διάταξη:

Καθαρίζουμε το πάτωμα από παιχνίδια και αντικείμενα ή έπιπλα και στρώνουμε μια ή παραπάνω κουβέρτες.

Οδηγίες:

Το παιδί κάθεται πάνω σε μια κουβέρτα και λέμε σε ένα άλλο παιδί ή και σε κάποιον ενήλικο, αν χρειαστεί, να τραβήξει τη κουβέρτα έτσι ώστε το κάθε παιδί που είναι πάνω να κάνει βόλτα. Μπορούμε να τη κάνουμε και σαν ομαδική δραστηριότητα με πιο πολλά να είναι πάνω στη κουβέρτα αλλά και πιο πολλά παιδιά να τραβάνε και να τη σέρνουν.

«Βαρκάδα»

Στόχοι:

1. Παιχνίδι προσποίησης

2. Ενδυνάμωση του λεξιλογίου

3. Παίρνουν σειρά

4. Ισορροπία

5. Συνεργασία

Διάταξη:

Τοποθετούμε ένα άδειο κουτί στο πάτωμα.

Οδηγίες:

Λέμε στα παιδιά ότι θα πάμε μια βαρκάδα και τοποθετούμε ένα παιδί τη φορά μέσα στο κουτί. Τραγουδάμε παράλληλα το κλασσικό τραγουδάκι “Raw, raw, raw your boat” και κουνάμε το κουτί δεξιά και αριστερά. Μπορούμε να δώσουμε στα παιδιά επίσης και διάφορα αντικείμενα (ζωάκια/κουπιά κτλ.) και να φτιάξουμε μια μικρή ιστοριούλα για το που πάμε. Αντί για βάρκα, θα μπορούσε να είναι κάποιο άλλο μεταφορικό όχημα (τρένο/αεροπλάνο κτλ.)

“Μέσα από το τούνελ”

Στόχοι:

1. Κατανόηση της έννοιας αρχής και τέλους

2. Το να είναι σε μεγαλύτερο γκρουπ

3. Περιμένουν στη σειρά

4. Επίγνωση άλλων ανθρώπων

5. Σωματική επίγνωση

Διάταξη:

Παιδιά και ενήλικοι μπαίνουν σε μια σειρά ο ένας πίσω από τον άλλο με τα πόδια ανοιχτά, σχηματίζοντας ένα κεφαλαίο «Λ».

Οδηγίες:

Λέμε στους ενηλίκους να σταθούν όρθιοι με τα πόδια ανοιχτά και τα παιδιά μπουσουλώντας περνάνε από κάτω. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε επίσης και ένα άλλο παιδί ως ‘φανάρι’ για να ελέγχει στο τέλος τη κίνηση και να βοηθά τα παιδιά να ξαναμπαίνουν σε σειρά.

“Μια περίεργη κούνια”

Στόχοι:

1. Εμπιστοσύνη

2. Βοήθεια στους φίλους

3. Περιμένουν στη σειρά

4. Δύναμη

5. Ισορροπία

Διάταξη:

Στρώνουμε μια κουβέρτα ή ένα μεγάλο σεντόνι στο πάτωμα

Οδηγίες:

Δυο ενήλικοι κρατάνε τη κουβέρτα από κάθε πλευρά. Λέμε σε ένα παιδί να ξαπλώσει πάνω ώστε να μπορέσουν οι ενήλικοι να το σηκώσουν. Το παιδί αιωρείται και το κουνάμε προσεκτικά. Μπορούμε παράλληλα να τραγουδάμε τραγουδάκια ενώ σιγά σιγά το κατεβάζουμε να ακουμπήσει και πάλι στο πάτωμα.

“Χρωματοπηδώ”

Στόχοι:

1. Συντονισμός ματιού-σώματος

2. Αναγνώριση χρωμάτων

3. Περιμένει στη σειρά

Διάταξη:

Κολλάμε στο πάτωμα χρωματιστά χαρτιά σε κάθετες γραμμές, εναλλάσσοντας τα χρώματα. (π.χ. κόκκινο, μπλε, κίτρινο κτλ.) Αφήστε ένα μικρό κενό ανάμεσα στα χαρτιά.

Οδηγίες:

Τα παιδιά ξεκινάνε με το να πηδάνε από χρώμα σε χρώμα, λέγοντας παράλληλα τα χρώματα. Ένας άλλος παίκτης μετά, μπορεί να ζητήσει να πηδήξουν σε ένα άλλο συγκεκριμένο χρώμα (π.χ. Τώρα πήδα σε ένα κόκκινο)

“Παιχνίδι ονομάτων”

Στόχοι:

1. Επίγνωση των γύρω

2. Κοινωνικοποίηση

3. Εμπλουτισμός λεξιλογίου

4. Περιμένουν τη σειρά τους

Διάταξη:

Παίρνουμε μια μικρή μπάλα και καθόμαστε σε κύκλο στο πάτωμα. Ένα συμμετέχουν και μωράκια, βάλτε τα να καθίσουν ανάμεσα στα πόδια σας ή δίπλα σε κάποιο άλλο παιδί για στήριγμα.

Οδηγίες:

Ρίχνουμε τη μπάλα μεταξύ μας, λέγοντας κάθε φορά το όνομα του ανθρώπου στο οποίο τη πετάμε. Μπορούμε σαν εναλλαγή, ο άνθρωπος που παίρνει τη μπάλα να λέει και δυο πράγματα για τον εαυτό του (ηλικία/αγαπημένο χρώμα, φαγητό κτλ.)

“Μετ΄ εμποδίων”

Στόχοι:

1. Κινητικές δεξιότητες

2. Ευκαμψία

3. Ισορροπία

4. Τροποποίηση του σώματος

Διάταξη:

Βάζουμε μεγάλα και μικρά κουτιά στο πάτωμα μαζί με άλλα αντικείμενα και τα διαμορφώνουμε έτσι ώστε τα παιδιά να πρέπει να μπουσουλήσουν/περπατήσουν ανάμεσά τους ή από πάνω τους.

Οδηγίες:

Εξηγούμε στα παιδιά λεκτικά τι πρέπει να κάνουν και αν χρειαστεί δείχνουμε. Εξηγούμε ότι μπορούν να πάνε ανάμεσά τους, από πάνω τους, κάτω τους, ενδιάμεσα, να πηδήξουν, σκαρφαλώσουν και ότι άλλη οδηγία είναι απαραίτητη ανάλογα με τα εμπόδια που έχουμε τοποθετήσει.

“Βάζουμε καλάθι”

Στόχοι:

1. Υπομονή

2. Κατανόηση κανόνων και εννοιών

3. Συντονισμός ματιού-σώματος

4. Ανοχή στο απρόοπτο

5. Περιμένουν τη σειρά

Διάταξη:

Τοποθετούμε ένα άδειο κουτί στο πάτωμα και λέμε στα παιδιά να κάτσουν σε μια σειρά το ένα πίσω από το άλλο. Έπειτα τους δίνουμε μια μικρή μπάλα.

Οδηγίες:

Δίνουμε στα παιδιά την οδηγία να ρίχνουν με τη σειρά τη μπάλα μέσα στο κουτί. Σε κάθε γύρω τοποθετούμε το κουτί λίγο πιο μακριά ώστε να τα προκαλέσουμε να προσπαθήσουν να συντονίσουν το σώμα τους περισσότερο. Αν θέλουμε να τα δυσκολέψουμε λίγο παραπάνω σε κάθε γύρω μπορούμε να βάζουμε όλο και πιο μικρά κουτιά. Στο τέλος κάνουμε καταμέτρηση των πόντων (καλάθι και πόντος).

Μπορείτε να βρείτε πάρα πολλές, απλές αλλά πολύ ευχάριστες δραστηριότητες στο διαδίκτυο, σε βιβλία, όπως επίσης και να συμβουλευτείτε τις παιδαγωγούς των παιδιών σας. Ορισμένες δράσεις φαίνονται απλοϊκές για να μάθουν κάτι ουσιαστικό τα παιδιά, αλλά θα εκπλαγείτε από το πόσα πολλά μπορούν να διδαχθούν ακόμα και από δράσεις της στιγμής με καθημερινά πράγματα που βρίσκουμε στα σπίτια μας.

Δούρου Αγγελική

Παιδαγωγός προσχολικής αγωγής

Χρυσή Σφαίρα 2020